تزریق درست انسولین به اندازه دوز درست اهمیت دارد. محل نامناسب، سوزن تکراری یا تکنیک اشتباه می‌تواند جذب انسولین را تغییر دهد و قند را بی‌دلیل بالا و پایین ببرد. در این مقاله آموزش گام‌به‌گام تزریق انسولین با قلم و سرنگ را آورده‌ایم.
تزریق با قلم انسولین
- دست‌ها را بشویید و نوع و تاریخ انقضای انسولین را چک کنید.
- اگر انسولین کدر است (مثل NPH یا مخلوط‌ها)، قلم را ۱۰ تا ۲۰ بار به آرامی بالا و پایین کنید تا یکنواخت شود؛ تکان شدید ندهید.
- سوزن نو را روی قلم ببندید.
- دو واحد انسولین را در هوا تزریق کنید تا مطمئن شوید سوزن باز است (پرایم کردن).
- دوز لازم را تنظیم کنید.
- سوزن را با زاویه ۹۰ درجه وارد پوست کنید؛ با سوزن‌های کوتاه ۴ تا ۶ میلی‌متری معمولاً نیازی به گرفتن پوست نیست.
- دکمه را تا آخر فشار دهید و ۱۰ ثانیه صبر کنید، سپس سوزن را خارج کنید.
- سوزن را جدا کنید و در ظرف دربسته محکم دور بیندازید.
تزریق با سرنگ
در تزریق با سرنگ، به اندازه دوز لازم هوا وارد سرنگ کنید، آن را در ویال تزریق کنید، ویال را برعکس کنید و انسولین را بکشید. حباب‌ها را با ضربه آرام خارج کنید. سرنگ انسولین باید با غلظت انسولین (معمولاً U-100) هماهنگ باشد. اگر دو نوع انسولین را در یک سرنگ مخلوط می‌کنید، ترتیب کشیدن را دقیقاً طبق آموزش پرستار یا پزشک انجام دهید.
محل‌های تزریق
- شکم: سریع‌ترین جذب؛ حدود ۵ سانتی‌متر دورتر از ناف.
- جلو و کناره ران: جذب آهسته‌تر؛ مناسب انسولین‌های طولانی‌اثر.
- پشت بازو: اگر کس دیگری تزریق می‌کند.
- باسن: جذب آهسته؛ مناسب کودکان.
محل تزریق را هر بار دست‌کم یک انگشت جابه‌جا کنید و در هفته‌ها بین نواحی مختلف بچرخید. تزریق مکرر در یک نقطه باعث برجستگی یا سفتی زیر پوست (لیپوهیپرتروفی) می‌شود که جذب انسولین را نامنظم می‌کند و یکی از علت‌های پنهان نوسان قند است.
اشتباهات رایج
- استفاده مکرر از یک سوزن؛ سوزن کند می‌شود و درد و آسیب پوست بیشتر می‌شود.
- تزریق در برجستگی‌ها یا جای زخم.
- بیرون کشیدن سریع سوزن پیش از ۱۰ ثانیه و خروج انسولین.
- تزریق از روی لباس.
- فراموش کردن مخلوط کردن انسولین‌های کدر.
- نگهداری انسولین در جای گرم.
بعد از تزریق
اگر انسولین سریع‌اثر تزریق کرده‌اید، غذا را به تأخیر نیندازید. علائم افت قند مثل لرزش، تعریق و گرسنگی ناگهانی را بشناسید و همیشه قند سریع‌الجذب همراه داشته باشید؛ روش درمان را در افت قند خون بخوانید. برای شناخت انواع انسولین، انواع انسولین و برای کل مسیر درمان درمان دیابت را ببینید.
پرسش‌های رایج
آیا تزریق انسولین درد دارد؟
با سوزن‌های نازک و کوتاه امروزی، بیشتر بیماران درد بسیار کمی حس می‌کنند. انسولین سرد یخچال ممکن است کمی سوزش بدهد؛ بهتر است چند دقیقه در دمای اتاق بماند.
اگر بعد از تزریق خون آمد چه کنیم؟
خونریزی کم طبیعی است. با پنبه کمی فشار دهید و ماساژ ندهید.
آیا باید محل تزریق را با الکل پاک کرد؟
اگر پوست تمیز است معمولاً لازم نیست. اگر الکل می‌زنید، صبر کنید کاملاً خشک شود.
جمع‌بندی
تزریق درست انسولین شامل سوزن نو، پرایم کردن قلم، زاویه درست، صبر ۱۰ ثانیه‌ای و چرخاندن محل تزریق است. برجستگی‌های زیر پوست ناشی از تزریق مکرر در یک نقطه، علت پنهان نوسان قند است.
دکتر دیابت در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.