دستگاه تست قند، مهم‌ترین ابزار بیمار دیابتی در خانه است. اما اعداد آن فقط وقتی مفیدند که درست اندازه‌گیری و ثبت شوند. در این مقاله توضیح می‌دهیم چطور قند خون را با گلوکومتر اندازه بگیرید، چه زمان‌هایی بهترند و سنسورهای جدید پایش مداوم قند چه مزیتی دارند.
مراحل اندازه‌گیری صحیح قند خون
- دست‌ها را با آب گرم و صابون بشویید و کامل خشک کنید؛ قند باقی‌مانده روی انگشت، عدد را اشتباه بالا نشان می‌دهد.
- نوار را در دستگاه بگذارید و تاریخ انقضای نوارها را چک کنید.
- از کناره نوک انگشت، نه وسط آن، نمونه بگیرید؛ درد کمتری دارد.
- انگشت را فشار شدید ندهید؛ قطره کافی را آرام ایجاد کنید.
- عدد را با تاریخ، ساعت و توضیح (ناشتا، قبل یا بعد از غذا) ثبت کنید.
- لانست را برای هر بار عوض کنید و با دیگران شریک نشوید.
چه زمانی قند را اندازه بگیریم؟
تعداد و زمان اندازه‌گیری به نوع درمان بستگی دارد. افرادی که انسولین چندنوبتی تزریق می‌کنند، معمولاً پیش از هر وعده و پیش از خواب قند را می‌سنجند. بیماران نوع ۲ که فقط قرص مصرف می‌کنند، ممکن است چند بار در هفته در زمان‌های مختلف کافی باشد. پزشک برنامه مناسب شما را تعیین می‌کند.
- ناشتای صبح: نشان می‌دهد شب قند چطور بوده است.
- پیش از غذا: برای تنظیم دوز انسولین.
- دو ساعت بعد از شروع غذا: اثر غذا بر قند را نشان می‌دهد.
- پیش از خواب و گاهی ساعت ۳ بامداد: برای کشف افت قند شبانه.
- هر وقت علائم افت قند دارید یا بیمار هستید.
اعداد هدف
برای بیشتر بزرگسالان دیابتی، قند پیش از غذا بین ۸۰ تا ۱۳۰ و دو ساعت بعد از غذا کمتر از ۱۸۰ هدف است. اعداد کامل آزمایش‌ها را در جدول قند خون آورده‌ایم. قند کمتر از ۷۰ افت قند است و باید طبق دستور درمان شود؛ روش درمان را در افت قند خون بخوانید.
خطاهای رایج
- نشستن قند یا میوه روی انگشت.
- نوار تاریخ‌گذشته یا نگهداری نوار در جای گرم و مرطوب.
- قطره خون ناکافی.
- کالیبره نبودن دستگاه یا تفاوت کد نوار در برخی مدل‌ها.
- مقایسه عدد دستگاه با آزمایشگاه در زمان‌های متفاوت.
تفاوت ۱۰ تا ۱۵ درصد بین دستگاه خانگی و آزمایشگاه طبیعی است. برای اطمینان، یک بار همزمان با آزمایش ناشتا در آزمایشگاه، با دستگاه خود هم قند بگیرید و مقایسه کنید.
سنسورهای پایش مداوم قند (CGM)
سنسورهای CGM با یک سوزن بسیار کوچک زیر پوست بازو یا شکم قرار می‌گیرند و هر چند دقیقه قند مایع بین سلولی را اندازه می‌گیرند و روی گوشی یا گیرنده نشان می‌دهند. این سنسورها روند بالا و پایین رفتن قند را نشان می‌دهند و برای کشف افت قند شبانه بسیار مفیدند. برای بیماران نوع ۱ و کسانی که انسولین چندنوبتی دارند، تحولی در کنترل دیابت ایجاد کرده‌اند. درباره ترکیب سنسور با پمپ در پمپ انسولین و سنسور قند توضیح داده‌ایم.
ثبت و استفاده از اعداد
اعداد قند را در دفترچه یا برنامه گوشی ثبت کنید و در هر ویزیت به پزشک نشان دهید. الگوها، مثلاً قند بالای همیشگی بعد از ناهار یا افت قند پس از ورزش، به پزشک کمک می‌کند درمان را دقیق‌تر تنظیم کند. برای برنامه کامل کنترل دیابت، مدیریت روزانه دیابت را بخوانید و برای علائم و تشخیص، راهنمای علائم دیابت را ببینید.
پرسش‌های رایج
کدام انگشت برای تست قند بهتر است؟
معمولاً انگشت‌های سوم و چهارم دست غیرغالب و کناره نوک انگشت. محل را هر بار عوض کنید.
چرا عدد دستگاه با آزمایشگاه فرق دارد؟
دستگاه خانگی خون مویرگی را می‌سنجد و خطای قابل قبولی دارد. اگر اختلاف بیش از ۱۵ درصد است، دستگاه و نوارها را بررسی کنید.
آیا بیماران نوع ۲ که فقط قرص می‌خورند هم باید قند را چک کنند؟
بله، اما معمولاً با دفعات کمتر. پزشک بسته به نوع دارو و کنترل قند، برنامه را تعیین می‌کند.
جمع‌بندی
اندازه‌گیری درست قند خون در خانه با دست‌های تمیز، نوار سالم و ثبت دقیق اعداد، پایه کنترل دیابت است. زمان‌های اندازه‌گیری به نوع درمان بستگی دارد و سنسورهای CGM تصویر کامل‌تری از قند ارائه می‌دهند.
دکتر دیابت در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.